Sau hơn 1 năm thành lập,  để chuẩn bị cho việc di chuyển cơ quan Tổng cục Cung cấp (TCCC) đến địa điểm phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mới, ngày 28-8-1951, đồng chí Trần Đăng Ninh, Chủ nhiệm TCCC gửi thư giới thiệu đồng chí Trần Đình Phù (cán bộ TCCC) với đồng chí Bí thư Huyện đảng bộ Định Hoá, Thái Nguyên. Trong thư nêu rõ: “Ngay lúc này, đồng chí giúp đỡ đồng chí Phù trong việc điều tra địa điểm, đồng thời nghiên cứu, tiến hành ngay việc phòng gian và trừ gian trong những khu vực này... Các thực phẩm như bò, lợn... trong khu vực cũng như các vùng xung quanh thì tìm cách giữ lại, khuyên dân không nên bán ra ngoài, để tiếp tế cho cơ quan sau này. Khi xây dựng nhà cửa, mong đồng chí giúp đỡ về dân công, vật liệu…”. Trong thư còn đề cập nhờ địa phương giúp tổ chức một trại tăng gia kiểu mẫu để trồng rau, nuôi gia súc cung cấp cho cơ quan, đồng thời làm mẫu cho việc trồng trọt, chăn nuôi của nhân dân địa phương… Thời điểm ấy, ở một số nơi thuộc Định Hóa, người tản cư đi lại nhiều nên Việt gian làm tay sai cho địch hoạt động phức tạp. Vì vậy, đồng chí Trần Đăng Ninh yêu cầu ngoài việc khẩn trương chuẩn bị, sẵn sàng phục vụ cho chiến trường, còn phải bảo đảm tuyệt đối bí mật.

Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ xã Thanh Định, chính quyền và đoàn thể địa phương đã vận động nhân dân ủng hộ 10 vạn lá cọ, hàng vạn cây mai, vầu, nứa và hàng trăm cây cọ, tích cực tham gia giúp bộ đội xây dựng lán trại. Theo chủ trương của trên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối, việc xây dựng không được lấy người ở nơi khác đến mà dùng lực lượng tại chỗ, xã Thanh Định đã cử một đội dân công gồm những người tin cậy, hăng hái và có ý thức giữ gìn bí mật đi xây dựng công trình của các cơ quan. Ngoài sự đóng góp sức người, sức của để xây dựng các công trình quân sự, Nhân dân Thanh Định đã tham gia khôi phục đoạn đường từ cây số 10 đến cây số 13 (từ Quán Vuông ra cây số 31) góp phần khai thông các tuyến đường chuyển lương thực, đạn dược, thuốc chữa bệnh ra các mặt trận.

leftcenterrightdel
Bức thư của đồng chí Trần Đăng Ninh gửi đồng chí Bí thư Huyện đảng bộ Định Hóa, Thái Nguyên.

Với khẩu hiệu “tự cung tự cấp”, nông dân Thanh Định ra sức khai hoang phục hoá, cấy hết diện tích, tích cực sản xuất lương thực, thực phẩm. Uỷ ban Kháng chiến Hành chính xã còn vận động Nhân dân cho bộ đội mượn ruộng để tăng gia rau màu, giảm bớt khó khăn về lương thực, thực phẩm. Nhờ các trại tăng gia của bộ đội, nhân dân Thanh Định đã học tập kỹ thuật canh tác mới mang từ miền xuôi lên. Nông dân đã biết tận dụng những nơi nhiều khe rạch đắp thành các “phai” nhỏ lấy nước cấy thêm vụ chiêm, biết tận dụng phân trâu, phân lợn bón cho đồng ruộng. Bà con còn được bộ đội cung cấp giống cải bắp, su hào, cà chua hồng và hướng dẫn cách trồng trọt nên nguồn thực phẩm ngày một dồi dào.

Việc chăn nuôi trâu, bò, lợn, dê, gia cầm trở thành phong trào trong toàn xã, vừa có thực phẩm cung cấp cho các đơn vị đóng quân trên địa bàn, vừa đảm bảo đủ sức cày kéo cho sản xuất nông nghiệp. Học tập các đơn vị bộ đội, được sự chỉ đạo của Uỷ ban kháng chiến hành chính huyện, xã Thanh Định đã thành lập một trại tăng gia ở khu vực Bản Piềng để trồng lúa, trồng rau, chăn nuôi gia súc, gia cầm; đồng thời thu mua thóc lúa, hoa màu, vật nuôi của dân trên địa bàn và các xã lân cận bán cho Nhà nước và các cơ quan đóng quân trên địa bàn, góp phần cung cấp lương thực, thực phẩm tại chỗ cho bộ đội ăn no đánh thắng.

Năm 1950, Thanh Định đã bán cho Nhà nước 6 tấn thóc khao quân, đỡ đầu địa phương quân 16 tấn, cho Chính phủ tạm vay 13 tấn. Năm 1951, Hồ Chủ tịch ban hành chính sách thuế nông nghiệp, Định Hoá được chọn làm nơi thí điểm để nhân rộng ra toàn quốc. Nhân dân Thanh Định cùng nhân dân trong huyện đã nộp thuế nhanh gọn và đầy đủ. Ngoài thu thuế, phong trào “bán thóc khao quân”, “đỡ đầu địa phương quân” diễn ra sôi nổi. Cuộc kháng chiến càng gần đến ngày thắng lợi, nhân dân càng tích cực đóng góp cho kháng chiến. Năm 1953, toàn xã đã nộp 68 tấn thóc phục vụ kháng chiến. Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng, việc đóng góp lương thực cho kháng chiến đã trở thành tình cảm, nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người dân xã Thanh Định. Năm nào nộp thuế, ủng hộ kháng chiến, xã Thanh Định cũng vượt kế hoạch, đóng nhanh, thóc tốt, góp phần quan trọng vào thắng lợi vẻ vang của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp…

Hơn 65 năm trôi qua, mỗi lần về thăm “nguồn cội”, chúng tôi đều không khỏi xúc động trước lời tâm sự của các đồng chí lãnh đạo xã Thanh Định: “ATK, trong đó có khu Di tích lịch sử Tổng cục Hậu cần, là di sản, là hiện vật bảo tồn lịch sử của đất nước. Nhân dân Thanh Định có trách nhiệm trực tiếp bảo vệ và gìn giữ”; lại càng biết ơn các bậc tiền bối đã xác lập và xây dựng “căn cứ địa” hậu cần quân đội, góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.

PHẠM XƯỞNG